ازبکستان قلب جاده‌ی ابریشم است. سمرقند، بخارا و خیوه سه شهر تاریخی‌اند که هر سه در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده‌اند. برای مسافر ایرانی این سفر حس آشنایی خاصی دارد: کاشی‌های فیروزه‌ای، گنبدها و مدرسه‌ها شبیه اصفهان و مشهدند، و در سمرقند و بخارا هنوز بسیاری از مردم به زبان تاجیکی (فارسی) صحبت میکنند.
سمرقند؛ نگین جاده‌ی ابریشم
سمرقند یکی از قدیمی‌ترین شهرهای مسکونی آسیای میانه و پایتخت تیمور بوده است.
- میدان ریگستان: سه مدرسه‌ی عظیم الغ‌بیگ، شیردار و طلاکاری رو در روی هم؛ یکی از باشکوه‌ترین میدان‌های جهان اسلام. شب‌ها نورپردازی هم دارد.
- گور امیر: آرامگاه تیمور با گنبد شیاردار فیروزه‌ای.
- مسجد بی‌بی‌خانم: یکی از بزرگ‌ترین مسجدهای زمان خود.
- شاه زنده: مجموعه‌ای از آرامگاه‌ها با زیباترین کاشی‌کاری‌های سمرقند در یک کوچه‌ی پلکانی.
- رصدخانه‌ی الغ‌بیگ: بقایای رصدخانه‌ی نوه‌ی تیمور، که خودش ستاره‌شناس بزرگی بود.
- بازار سیاب: نان سمرقندی، میوه‌ی خشک و حلوای محلی.
بخارا؛ شهر موزه
بخارا آرام‌تر و جمع‌وجورتر از سمرقند است و بیشتر بناهای تاریخی‌اش پیاده در دسترس‌اند.
- مجموعه‌ی پای کلان: منار کلان، مسجد کلان و مدرسه‌ی میرعرب؛ نماد بخارا.
- ارگ بخارا: قلعه‌ی حاکمان بخارا.
- لب حوض: میدانی دور یک حوض قدیمی، با چای‌خانه‌ها و مدرسه‌ها؛ بهترین جا برای عصرها.
- آرامگاه سامانیان: از قدیمی‌ترین بناهای آجری آسیای میانه، با آجرکاری شگفت‌انگیز.
- چهار منار: بنای کوچک و عکاسی‌پسند با چهار مناره‌ی فیروزه‌ای.
ابن‌سینا در نزدیکی بخارا به دنیا آمد و رودکی در دربار سامانیان بخارا شعر می‌سرود.
خیوه؛ شهر درون دیوار
ایچان‌قلعه، شهر داخلی خیوه، کاملاً با دیوار گلی محصور است و مثل یک موزه‌ی روباز است. خیوه از سمرقند و بخارا دورتر است؛ اگر وقت کمی دارید، می‌توانید آن را حذف کنید.
تاشکند؛ پایتخت
تاشکند شهری مدرن است و معمولاً نقطه‌ی ورود سفر. چند جای دیدنی دارد:
- ایستگاه‌های مترو: هر ایستگاه طراحی خاص خودش را دارد.
- بازار چارسو: بازار بزرگ گنبددار.
- مجموعه‌ی حضرت امام: مسجد و مدرسه‌هایی که یکی از قدیمی‌ترین نسخه‌های قرآن (مصحف عثمانی) در آنجا نگهداری می‌شود.
رفت‌وآمد بین شهرها
| مسیر | روش رایج |
|---|---|
| تاشکند ← سمرقند ← بخارا | قطار سریعالسیر «افراسیاب»؛ سریع و راحت |
| بخارا ← خیوه | قطار یا خودرو؛ مسیر طولانی‌تر |
بلیت قطارهای سریعالسیر در فصل شلوغ زود تمام می‌شود؛ زودتر رزرو کنید.
بهترین زمان سفر
بهار (فروردین تا خرداد) و پاییز (شهریور تا آبان) بهترین زمان‌اند. تابستان ازبکستان بسیار گرم و خشک است و زمستان سرد.
غذاها
- پلو (آش): غذای ملی، با گوشت، هویج زرد و نخود.
- سمسا: سمبوسه‌ی تنوری با گوشت.
- لاغمان و شوربا.
- نان سمرقندی: نان گرد و مشهور که مسافران به‌عنوان سوغات می‌خرند.
نکات عملی
- زبان: در سمرقند و بخارا بسیاری تاجیکی (فارسی) می‌فهمند؛ ازبکی و روسی هم رایج است.
- پول: واحد پول سوم ازبکستان است. پول نقد را در بانک یا صرافی رسمی تبدیل کنید.
- پوشش: در مسجدها و مدرسه‌ها پوشش مناسب داشته باشید.
- ترکیب سفر: ازبکستان را می‌شود با تاجیکستان ترکیب کرد؛ سمرقند نزدیک مرز تاجیکستان و شهر پنجکنت است.
برنامه‌ی پیشنهادی ۷ روزه
| روز | برنامه |
|---|---|
| ۱ | ورود به تاشکند؛ مترو و بازار چارسو |
| ۲ و ۳ | سمرقند: ریگستان، گور امیر، شاه زنده، بی‌بی‌خانم، رصدخانه |
| ۴ و ۵ | بخارا: پای کلان، ارگ، لب حوض، آرامگاه سامانیان |
| ۶ | خیوه (اختیاری) یا روز آزاد در بخارا |
| ۷ | بازگشت به تاشکند |
جمع‌بندی
ازبکستان برای کسی که تاریخ، معماری اسلامی و ریشه‌های مشترک فرهنگ فارسی را دوست دارد، یکی از دلنشین‌ترین مقصدهای نزدیک است. برای ویزا و برنامه‌ریزی، با کارشناس آرمون سفر صحبت کنید و مقصدهای آسیای میانه را هم ببینید.
سؤالات متداول
در سمرقند و بخارا فارسی صحبت میکنند؟
بسیاری از مردم این دو شهر به تاجیکی، گونهای از فارسی، صحبت میکنند. زبان رسمی ازبکی است و روسی هم رایج است.
برای ازبکستان ویزا لازم است؟
شرایط روز را در صفحهی ویزای ازبکستان آرمون سفر ببینید؛ قوانین ورود ممکن است تغییر کند.
بین سمرقند و بخارا چطور برویم؟
قطار سریعالسیر افراسیاب راحتترین گزینه است. بلیت را زود بگیرید.
بهترین زمان سفر به ازبکستان کی است؟
بهار و پاییز. تابستان بسیار گرم است.
منابع
این مقاله را تحریریه‌ی آرمون سفر نوشته و ۲ آبان ۱۴۰۵ به‌روز کرده است. چطور می‌نویسیم؟
نیاز به مشاوره تخصصی دارید؟
کارشناسان آرمون سفر آماده ارائه مشاوره رایگان و همراهی شما در فرآیند اخذ ویزا هستند.
دریافت مشاوره رایگان