تاریخ ترکیه در یک نگاه
سرزمین آناتولی یکی از قدیمی‌ترین محل‌های زندگی انسان است. هیتی‌ها، فریگی‌ها، لیدیایی‌ها و یونانیان باستان در این سرزمین تمدن ساختند. بخش‌هایی از آن هم مدتی زیر فرمان هخامنشیان بود.
در دوره‌ی روم، شهر بیزانتیوم به «قسطنطنیه» تغییر نام داد و هزار سال پایتخت امپراتوری روم شرقی (بیزانس) ماند. ایاصوفیه یادگار همین دوره است.
از قرن یازدهم میلادی سلجوقیان به آناتولی آمدند. شهر قونیه، آرامگاه مولانا و بناهای سلجوقی آن، از این دوران مانده است. در سال ۱۴۵۳ میلادی، عثمانی‌ها قسطنطنیه را گرفتند و امپراتوری عثمانی چند قرن یکی از قدرت‌های بزرگ جهان بود.
پس از جنگ جهانی اول و فروپاشی عثمانی، در سال ۱۹۲۳ میلادی جمهوری ترکیه به رهبری مصطفی کمال آتاتورک تأسیس شد. پایتخت به آنکارا رفت و اصلاحات گسترده‌ای انجام شد، از جمله تغییر خط از عربی به لاتین.
فرهنگ، آداب و رسوم
مهمان‌نوازی و احترام به بزرگ‌ترها در فرهنگ ترکیه جای مهمی دارد. چای سیاه در استکان‌های کمرباریک همه‌جا تعارف می‌شود و رد کردن پی‌درپی آن ممکن است کمی ناخوشایند به نظر برسد.
سلام و احوال‌پرسی
دست دادن رایج است. در جمع‌های خانوادگی و دوستانه، روبوسی هم معمول است.
مسجدها
کفش را بیرون درمی‌آورند. خانم‌ها روسری سر میکنند و لباس پوشیده لازم است. هنگام نماز بهتر است داخل نروید.
انعام
در رستوران حدود ۵ تا ۱۰ درصد رایج است، مگر اینکه هزینه‌ی سرویس در صورت‌حساب آمده باشد.
چانه‌زدن
در بازارهای سنتی مثل بازار بزرگ استانبول طبیعی است. در فروشگاه‌های زنجیره‌ای قیمت‌ها ثابت است.
حمام ترکی
حمام‌های سنتی (حمام) بخشی از فرهنگ‌اند و تجربه‌شان برای بسیاری از گردشگران خاطره‌انگیز است.
نوروز در بعضی مناطق ترکیه، به‌ویژه شرق کشور، جشن گرفته می‌شود. ماه رمضان و دو عید فطر و قربان (که در ترکیه به «بایرام» معروف‌اند) تعطیلات مهمی هستند.
جامعه و مردم
بیشتر مردم ترکیه مسلمان‌اند و حکومت طبق قانون اساسی لائیک (غیرمذهبی) است. همین است که در شهرهای بزرگ، سبک زندگی بسیار متنوع است: از محله‌های سنتی و مذهبی تا خیابان‌های کاملاً مدرن.
اکثریت مردم ترک هستند و کردها بزرگ‌ترین اقلیت قومی‌اند. علاوه بر این‌ها، گروه‌های کوچک‌تری از عرب‌ها، لازها، چرکس‌ها و دیگران هم در ترکیه زندگی میکنند.
استانبول بیش از ۱۵ میلیون جمعیت دارد و قلب اقتصادی و فرهنگی کشور است. انگلیسی در مناطق گردشگری فهمیده می‌شود. در شهرهای کوچک‌تر دانستن چند جمله‌ی ترکی خیلی کمک می‌کند. ایرانیانی که ترکی آذربایجانی بلدند، معمولاً بخش زیادی از حرف‌ها را متوجه می‌شوند.
اقتصاد و هزینه‌ی سفر
ترکیه یکی از اقتصادهای بزرگ منطقه است. گردشگری، صنعت نساجی و پوشاک، خودروسازی، کشاورزی و ساختمان‌سازی از ستون‌های اقتصاد آن هستند. صادرات پوشاک و محصولات نساجی ترکیه شهرت جهانی دارد و همین است که خرید لباس از دلایل محبوبیت سفر به ترکیه است.
در سال‌های اخیر تورم و نوسان ارزش لیر زیاد بوده است. به همین دلیل قیمت‌ها، به‌خصوص قیمت به لیر، سریع تغییر می‌کند. برای برآورد هزینه‌ی سفر، قیمت‌ها را به دلار یا یورو در نظر بگیرید.
- پرداخت با کارت بانکی بین‌المللی در ترکیه بسیار رایج است. کارتهای بانکی ایران در ترکیه کار نمیکنند، پس پول نقد (دلار یا یورو) همراه داشته باشید.
- صرافی‌ها (Döviz) معمولاً نرخ بهتری از فرودگاه و هتل می‌دهند.
سیاست و ساختار حکومت
ترکیه جمهوری است و از سال ۲۰۱۸ میلادی نظام آن ریاستی شده است. رئیس‌جمهور با رأی مستقیم مردم انتخاب می‌شود و هم رئیس کشور است و هم رئیس دولت. قانون‌گذاری بر عهده‌ی مجلس کبیر ملی ترکیه است.
ترکیه عضو ناتو و گروه ۲۰ است و سال‌هاست برای عضویت در اتحادیه‌ی اروپا مذاکره می‌کند. کشور به ۸۱ استان تقسیم شده است.
این بخش فقط ساختار کلی حکومت را توضیح می‌دهد و نظر سیاسی آرمون سفر نیست.
جاهای دیدنی ترکیه
ترکیه برای هر سلیقه‌ای مقصدی دارد. شهرهای تاریخی، سواحل فیروزه‌ای، طبیعت کوهستانی و شهرهای باستانی. این‌ها پرطرفدارترین جاها هستند:
-
ایاصوفیه و میدان سلطان احمد
قلب استانبول قدیم: ایاصوفیه، مسجد آبی، آب‌انبار باسیلیکا و کاخ توپکاپی در چند قدمی هم.
-
تنگه‌ی بسفر
گشت قایقی بین آسیا و اروپا، با کاخ دلمه‌باغچه و پل‌های معروف استانبول.
-
بازار بزرگ و بازار ادویه
از قدیمی‌ترین بازارهای سرپوشیده‌ی جهان؛ برای سوغاتی، چای، شیرینی و ادویه.
-
کاپادوکیه
دودکش‌های پری، شهرهای زیرزمینی و پرواز بالن در طلوع آفتاب.
-
آنتالیا
سواحل مدیترانه، شهر قدیم کاله‌ایچی و هتل‌های همهچیزتمام.
-
پاموک‌کاله
تراس‌های سفید آهکی با آب گرم و شهر باستانی هیراپولیس.
-
افسس (نزدیک کوش‌آداسی)
از بزرگ‌ترین شهرهای باستانی یونانی‌رومی، با کتابخانه‌ی سلسوس.
-
قونیه
آرامگاه مولانا جلال‌الدین بلخی؛ مقصدی دوست‌داشتنی برای فارسی‌زبانان، به‌ویژه در مراسم سالگرد مولانا در آذرماه.
-
وان
دریاچه‌ی وان و کلیسای تاریخی جزیره‌ی آختامار، نزدیک مرز ایران.
-
طرابزون و دریای سیاه
طبیعت سبز و مه‌آلود، دریاچه‌ی اوزون‌گل و صومعه‌ی سوملا.
غذاهای ترکیه
آشپزی ترکیه از معروف‌ترین آشپزی‌های جهان است و برای ذائقه‌ی ایرانی بسیار آشنا. بیشتر غذاها حلال‌اند و پیدا کردن غذای مناسب سخت نیست.
کباب‌ها
ادانا کباب، اسکندر کباب و دونر.
صبحانه‌ی ترکی (کاهوالتی)
پنیرها، زیتون، عسل و قیماق، تخم‌مرغ و نان تازه؛ یک وعده‌ی کامل و مفصل.
پیده و لاهماجون
نان‌های تنوری با گوشت یا پنیر.
شیرینی‌ها
باقلوا، کنافه و لوکوم (راحت‌الحلقوم).
نوشیدنی‌ها
چای، قهوه‌ی ترک و آیران.
بهترین زمان سفر و آب‌وهوا
آب‌وهوای ترکیه بسته به منطقه بسیار فرق می‌کند. سواحل مدیترانه و اژه تابستان گرم و زمستان معتدل دارند. استانبول چهار فصل کامل دارد و زمستانش سرد و بارانی است. مرکز و شرق ترکیه، مثل کاپادوکیه و وان، زمستان‌های سرد و برفی دارند.
بهار (فروردین تا خرداد) و پاییز (شهریور تا آبان)
بهترین زمان برای استانبول، کاپادوکیه و شهرگردی.
تابستان
فصل اوج سفر به آنتالیا و سواحل؛ هوا گرم و هتل‌ها شلوغ‌اند.
زمستان
استانبول خلوت‌تر و ارزان‌تر است و کاپادوکیه منظره‌ی برفی دارد. در این فصل پرواز بالن بیشتر به هوا وابسته است.
نکات سفر برای ایرانیان
ویزا
تا زمان نگارش این راهنما، گردشگران ایرانی برای سفرهای کوتاه به ترکیه ویزا لازم ندارند و گذرنامه‌ی معتبر کافی است. این قانون ممکن است تغییر کند؛ پیش از سفر از کارشناس ما بپرسید.
پول
کارتهای بانکی ایران در ترکیه کار نمی‌کند. دلار یا یورو نقد همراه داشته باشید و در صرافیهای شهر تبدیل کنید.
اینترنت
می‌توانید سیم‌کارت گردشگری ترکیه بخرید یا از eSIM استفاده کنید. گوشی‌های خارجی پس از مدتی نیاز به ثبت دارند.
حمل‌ونقل در استانبول
با کارت «استانبول‌کارت» می‌شود با مترو، تراموا، اتوبوس و کشتی‌های شهری رفت‌وآمد کرد.
پوشش
پوشش در شهرهای بزرگ آزاد است. در مسجدها پوشش مناسب لازم است.
بیمه
بیمه‌ی مسافرتی همیشه همراه داشته باشید. در تورهای آرمون سفر، بیمه همراه تور است.
اقامت، تحصیل و مهاجرت
ترکیه به دلیل نزدیکی، فرهنگ آشنا و هزینه‌ی زندگی، یکی از مقصدهای پرطرفدار ایرانیان برای اقامت و تحصیل است. راه‌های رایج اقامت این‌ها هستند:
اقامت کوتاه‌مدت (گردشگری)
برای اقامت بیشتر از مدت ورود بدون ویزا. شرایط آن در شهرهای مختلف و در سال‌های مختلف تغییر کرده است.
اقامت تحصیلی
برای دانشجویانی که در دانشگاه‌های ترکیه پذیرش گرفته‌اند. دانشگاه‌های دولتی و خصوصی زیادی دانشجوی خارجی می‌پذیرند.
اقامت کاری
با مجوز کار از طرف کارفرمای ترکیه‌ای.
اقامت از راه خرید ملک و برنامه‌ی شهروندی با سرمایه‌گذاری
حداقل مبلغ و شرایط این برنامه‌ها بارها تغییر کرده است.
قوانین اقامت و مهاجرت ترکیه مرتب تغییر می‌کند. این بخش فقط اطلاعات عمومی است و جای مشاوره‌ی حقوقی را نمی‌گیرد. پیش از هر تصمیم، شرایط روز را از مراجع رسمی یا وکیل مهاجرت بپرسید.
سفر به قونیه: آرامگاه مولانا، سماع و شهر شمس
ترابزون و دریای سیاه: صومعه‌ی سوملا، دریاچه‌ی اوزنگل و ییلاقها
کاپادوکیا: راهنمای بالنسواری، هتل‌های غاری و درههای افسانهای
حمل‌ونقل عمومی استانبول: استانبول‌کارت، مترو، ترامو و کشتی
